by
00:30
0
komentarze
odszkodowanie za nieudany urlop
odszkodowanie za zmarnowane wakacje
odszkodowanie za zmarnowany urlop
Zapraszamy do zapoznania się z wyrokiem dotyczących odszkodowania za zmarnowany urlop. Przyczyną zmarnowanych wakacji było m.in. nie zapewnienie przez organizatora właściwych warunków noclegowych, w tym pokoju, łazienki.
W przypadku zainteresowania dalszymi informacjami na temat odszkodowania za zmarnowany urlop zapraszamy na stronę www.poznan-kancelaria.pl
WYROK W
IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
UZASADNIENIE
Zaskarżonym
wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 roku Sąd Rejonowy w Radomiu zasądził od (...)
Biura (...), (...) Spółki Jawnej z siedzibą w R. na rzecz K. K. (2) kwotę 200
złotych, na rzecz E. K. kwotę 200 złotych i na rzecz N. K. (2) kwotę 200
złotych - wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 7 października 2011 roku do dnia
zapłaty, oddalając powództwo K. K. (2), E. K. i N. K. (2) w pozostałym
zakresie. Ponadto zasądził od (...) Biura (...), (...) Spółki Jawnej z siedzibą
w R. na rzecz E. K. kwotę 70,06 złotych oraz na rzecz K. K. (2) kwotę 161,15
złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu.
Podstawę
powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W
dniu 14 lipca 2011 roku K. K. (1) w imieniu własnym oraz żony E. K. i ośmioletniego
wówczas syna N. K. (1) zawarł za pośrednictwem Biura (...).pl (...) z o.o. z
biurem (...) Biuro (...), (...) Spółka Jawna z siedzibą w R. umowę nr (...) o
imprezę turystyczną w S. w Egipcie w okresie od dnia 27 lipca 2011 roku do dnia
10 sierpnia 2011 roku. Cena imprezy dla
dwóch osób dorosłych i jednego dziecka wyniosła 6.417 zł. Umowa przewidywała
zakwaterowanie dla dwóch osób dorosłych i dziecka w hotelu (...) z wyżywieniem
all inclusive, w tym noclegi dziecka na dostawce, przelot, ubezpieczenie oraz
transport z lotniska i na lotnisko. Po przylocie około 23.45 do S. K. K. (1),
E. K. i N. K. (1) zostali przewiezieni busem do hotelu. Pojazd nie zawierał
przestrzeni bagażowej, zaś bagaże były wkładane przez okno i umieszczane na
tylnych siedzeniach pasażerskich. W pojeździe nie było wiele osób. Około
godziny 1.20 powodowie zostali zakwaterowani w pokoju nr (...) dwuosobowym z
dostawką w hotelu (...). W pokoju tym łóżko w dostawce okazało się łóżkiem
polowym obitym deskami i obłożonym materacem. W pokoju nie działała
klimatyzacja, w łazience widoczne było zagrzybienie sufitu, jak również
parawanu pod prysznicem. Ściany w pokoju były odrapane, widać było odpryski
tynku na suficie pokoju. K. K. (1) wraz z rodziną udał się do recepcji i
zażądał zamiany pokoju na taki, który został przedstawiony w ofercie sprzedaży.
Poinformowano go, że pokój, jaki otrzymała jego rodzina, jest pokojem
standardowym, zaś pokój przedstawiony w folderze to pokój family room, jak
również, że wszystkie pokoje są zajęte i nie ma możliwości zamiany. Około godz.
4.00 powodowie wrócili do zaoferowanego im pokoju po wpisaniu do księgi gości
hotelowych wzmianki, iż pokój zostanie zmieniony następnego dnia po godzinie
14.00. N. K. (1) spał tej nocy z rodzicami, a nie na dostawce. Powodowie nie
korzystali z łazienki w pokoju z uwagi na jej zły stan. Następnego dnia po
spotkaniu z rezydentem około godziny 10.00 i po jego interwencji zostali
przeniesieni do pokoju nr (...), który wizualnie odpowiadał warunkom
przedstawionym w ofercie. Był to pokój znajdujący się w innym obiekcie w ramach
kompleksu hotelowego (...). Na przeniesienie do pokoju, które miało nastąpić po
godzinie 14.00, powodowie oczekiwali w pokoju lub na zewnątrz. W pokoju nr
(...) występował brak dostawy wody bieżącej pomiędzy godziną 1 w nocy a 7 rano.
W pokoju tym nie zapewniono odpowiedniej ilość ręczników dla trzech osób,
zapewniono ręczniki tylko dla dwóch osób. Problem ten został zgłoszony na
recepcji, ale bez rezultatu. Jedzenie było monotonne. (...) wydawania napojów czy
przekąsek powodował, że trzeba było czekać na nie w kilkuminutowej kolejce.
Baseny były brudne, widać było tłuste osady na poziomie wody dokoła basenu.
Hotel, w którym była zakwaterowana rodzina K., nie miał bezpośredniego dostępu
do morza. Do morza należało dojść tunelem do hotelu (...), a stamtąd dojechać
busem hotelowym kursującym co 10 minut albo dojść piechotą. W dniu 5
września 2011 roku powód K. K. (1) złożył pisemną reklamację do Biura (...),
domagając się zwrotu w terminie 30 dni kwoty 2.566,80 złotych tj. 40% łącznej
ceny wykupu wycieczki oraz zadośćuczynienia za krzywdy w kwocie 3.000 złotych,
wobec nie wywiązania się przez (...) Biuro (...) z warunków zawartej umowy.
Pismo z reklamacją zostało doręczone w siedzibie spółki w dniu 6 września 2011
roku. W odpowiedzi na reklamację, pismem z dnia 4 października 2011 roku (...)
Biuro (...), (...) Spółka Jawna z siedzibą w R. wskazała, że złożona oferta
zawarcia umowy o świadczenie usługi turystycznej została zrealizowana w całości
i według jej treści. Ponadto wskazała na brak zgłoszenia reklamacyjnego w
trakcie trwania imprezy, co zdaniem spółki pozbawiło ją możliwości weryfikacji
i interwencji. Pismem z dnia 13 października 2011 roku K. K. (1) złożył skargę
do Polskiej Izby Turystyka na działalność Biura (...) w sprawie usługi
turystycznej zorganizowanej w dniach 27 lipca 2011 roku - 10 sierpnia 2011
roku. W ostatecznym wezwaniu do zapłaty z dnia 19 grudnia 2011 roku K. K. (1)
wezwał (...) Biuro (...), (...) Spółka Jawna z siedzibą w R. do zapłaty na
rzecz powodów kwoty 2.566,80 złotych tytułem odszkodowania, tj. 40% łącznej
ceny wykupu wycieczki oraz 3000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną
krzywdę wynikającą z nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług
turystycznych - łącznie kwoty 5.566,80 złotych do dnia 7 października 2011
roku. Wezwanie zostało odebrane przez pracownika pozwanej spółki w dniu 20
grudnia 2011 roku. Zgodnie z umową uczestnictwa w imprezie turystycznej
organizowanej przez (...) Biuro (...), (...) Spółkę Jawną z siedzibą w R.,
pozwana zobowiązała się do zorganizowania powodom imprezy turystycznej w
Egipcie. Świadczenia, do jakich się zobowiązała obejmowały: zakwaterowanie w
hotelu z wyżywieniem all inclusive, przelot, opiekę pilota/rezydenta,
ubezpieczenie oraz transport z lotniska i na lotnisko. Według pkt 11.1 ogólnych
warunków uczestnictwa obowiązujących u pozwanej wszelkie reklamacje z tytułu
niezgodnego z umową przeprowadzenia imprezy turystycznej należy zgłosić
niezwłocznie u wykonawcy usługi oraz pilotowi/rezydentowi w celu usunięcia
usterki na miejscu. Jeżeli reklamacja nie odniesie skutku, należy przesłać ją
organizatorowi na piśmie w terminie 30 dni od daty jej dostarczenia. W
niniejszej sprawie powód zgłosił niezwłocznie ustnie u rezydenta usterki, jakie
zastał w pokoju, ponadto złożył pisemną reklamację w dniu 6 września 2011 roku,
po powrocie do Polski, zachowując trzydziestodniowy termin do jej złożenia. W
ocenie Sądu Rejonowego, jak wynika z załączonych przez powoda zdjęć, w łazience
w pokju nr (...) były nieodpowiednie warunki sanitarne, ponadto zaproponowano
dostawkę do spania dla dziecka, w której podstawą były zbite deski. Pokój ten
został zmieniony na pokój nr (...), który był pokojem typu suitę, które są
najwygodniejsze i mają dobre położenie. Strona powodowa w żaden sposób nie
udowodniła, że w pokoju tym panował brud i nieład, że pokój ten nie był
dostatecznie sprzątany, że codziennie występował brak dostawy wody bieżącej
pomiędzy godziną 1 w nocy a 7 rano, zaś woda w basenach była brudna. Również
gołosłowne są twierdzenia powoda, że w restauracji stoły często były brudne.
Świadek M. O. zeznał, że jego pokój był zawsze posprzątany i nie miał w tym
zakresie żadnych uwag, nie było problemów z dostawą wody z sieci wodociągowej.
Świadek przyznał, że jedzenie było monotonne, były kolejki do ekspresów do
kawy, zdarzały się problemy ze sztućcami, świadek niejednokrotnie musiał sam
szukać dla siebie i rodziny sztućców. Świadek potwierdził, że widział sytuacje,
iż obsługa była niemiła i opryskliwa, jednak on sam nie miał z nikim kłopotu.
M. O. zeznał także, że rano woda w basenach była czysta, natomiast później
zdarzało się, że była brudniej sza, bo był piach naniesiony na nogach.
Natomiast tworzywo, którym były wyłożone baseny było niedoczyszczone. Wobec
powyższego, w ocenie Sądu Rejonowego, większość przedstawionych przez powoda
niedogodności ma charakter subiektywny lub też niedogodności te nie zostały w
żaden sposób udowodnione. Również zarzuty powoda odnośnie braku bezpośredniego
dostępu do morza są niezrozumiałe, skoro w ofercie hotelu na stronie (...)
Biura (...) wskazane jest jednoznacznie, że plaża znajduje się przy siostrzanym
hotelu (...), w odległości około 800 m od hotelu, przejście podziemne jest pod
ulicą. Świadek M. O. potwierdził jednak, że trudno było przejść przez teren
tego drugiego hotelu. Powód nie wskazał jednak, czy te problemy z dojazdem nad
morze zdarzały się codziennie. W ocenie Sądu Rejonowego, w niniejszej sprawie
powodowie wykazali, że w czasie realizowania umowy o świadczenie usług turystycznych,
na skutek nienależytego wykonania zobowiązania przez organizatora turystyki
doszło do sytuacji powodującej „zmarnowanie urlopu" klienta wyrażające się
w utracie przez niego możliwości właściwego odpoczynku w określonym zakresie.
Powodowie zostali narażeni na niedogodności związane z zakwaterowaniem, nie
spełniającym standardów.
Jako
podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał przepis art.11a ust.l
ustawy a dnia 29 sierpnia 1997 roku o usługach turystycznych (Dz. U. nr 133,
poz. 884 ze zm.) oraz art. 471 k.c. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481
§ 1 i 2 k.c. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 kpc.
Apelacje
od powyższego rozstrzygnięcia wnieśli zarówno powodowie jak i pozwana spółka.
Powodowie
zaskarżyli wyrok w części oddalającej powództwo, zarzucając:
-
naruszenie
przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 la ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 roku o usługach turystycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 roku, Nr
223, poz. 2268 z późn. zm.) i art. 322 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie
polegające na zasądzeniu rażąco zaniżonego zadośćuczynienia wywołanego brakiem
dokonania przez Sąd I instancji oceny rozmiaru doznanej przez powodów krzywdy
przez pryzmat jej niepowtarzalności (kryterium indywidualnego), z jednoczesnym
zlekceważeniem przy jego wymiarze rozmiaru nienależytego wykonania zobowiązania
w sposób wiarygodny, naświetlony w drodze wyjaśnień powoda i zeznań świadków,
co w konsekwencji przełożyło się na wydanie wyroku nieprzynoszącego powodom
równowagi emocjonalnej naruszonej przez przeżyte negatywne odczucia w sferze
psychicznej z tytułu utraty przyjemności i wypoczynku, tzw. „zmarnowanego
urlopu";
-
naruszenie
przepisów prawa materialnego, tj. art. 471 k.c. w związku z art. 6 k.c. poprzez
niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż odpowiedzialność
pozwanego (organizatora imprezy turystycznej) skonstruowana jest na zasadzie
winy, a nie na zasadzie ryzyka, wynikającej wprost z art. 11 a ust. 1 ustawy z
dnia 29 sierpnia 1997 roku o usługach turystycznych;
-
naruszenie
przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 217 § 3 k.p.c. w
związku z art. 227 k.p.c. poprzez pominięcie dowodów z dokumentów w postaci
zdjęć przedstawiający stan czystości basenów podczas pobytu powodów w Egipcie
dołączonych przez powoda do treści pozwu, podczas gdy ich przeprowadzenie nie
doprowadziłoby Sądu I instancji do przyjęcia błędnego ustalenia faktycznego za
podstawę zaskarżonego wyroku w zakresie stwierdzenia, że baseny w hotelu (...)
były należycie sprzątane;
-
naruszenie
przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 233 § 1 k.p.c.
polegające na obdarzeniu wiarygodnością zeznań świadka M. O. dotyczących
zakresu sprzątania należytego basenów w hotelu (...), a w szczególności
pominięcie spostrzeżeń wynikających ze złożonych wyjaśnień przez powoda, jak
również złożonych zeznań świadka rezydenta A. M. A. A., z jednoczesnym
pominięciem zdjęć przedstawiających stan czystości basenów;
-
naruszenie
przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 233 § 1 k.p.c.
polegające na obdarzeniu wiarygodnością zeznań świadka M. O. dotyczących
zakresu sprzątanie należytego basenów w hotelu (...), w ujęciu subiektywnego
pryzmatu spostrzeżeń świadka, jak również wartości okoliczności podnoszonych
przez świadka i na ile są one wymierne, pod kątem własnych oczekiwań;
-
błąd
w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku polegający
na bezpodstawnym stwierdzeniu, iż powodom został wymieniony pokój o nr (...) na
pokój o nr (...) typu sweet/suite, podczas gdy z zeznań świadka B. P.,
obdarzonych przez Sąd I instancji wiarygodnością bezsprzecznie wynika, że ów
wymieniony pokój o nr (...) był pokojem rodzinnym (typu familly room), czyli o
niższym standardzie niż typu sweet/suite, co zostało stwierdzone przez świadka
po okazaniu dowodów w postaci zdjęć k. 89 (pokój rodzinny) i po okazaniu zdjęć
z oferty hotelu k. 81 i 82 (pokój sweet/suite);
-
naruszenie
przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 233 § 1 k.p.c.
polegające na nieobdarzeniu wiarygodnością wyjaśnień powoda dotyczących zakresu
wprowadzenia powoda w błąd poprzez przedstawienie mu przez pozwanego w ofercie
opisu hotelu informacji o tym, iż hotel (...) został wybudowany w orientalnym
stylu przy prywatnej plaży z pomostem a zastany przez powoda stan faktyczny na
miejscu w Egipcie okazał się zupełnie odmienny;
-
naruszenie
przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 217 § 3 k.p.c. w
związku z art. 227 k.p.c. poprzez pominięcie dowodów z dokumentów w postaci
oferty (R. S. Resort - opis hotelu) dołączonych przez powoda do treści pozwu,
podczas gdy ich przeprowadzenie nie doprowadziłoby Sądu I instancji do
przyjęcia błędnego ustalenia faktycznego za podstawę zaskarżonego wyroku w
zakresie stwierdzenia, że powód otrzymał przed podpisaniem umowy informacje
(ofertę) o tym, że hotel (...) nie został wybudowany w orientalnym stylu przy
prywatnej plaży z pomostem;
-
naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 233 § 1
k.p.c. polegające na obdarzeniu wiarygodnością zeznań świadka M. O. dotyczących
zakresu sprzątania pokoi, faktu niewystępowania braku wody, podczas gdy powód
został po zmianie pokoju o nr (...) zakwaterowany w zupełnie innej części
kompleksu hotelowego (pokój nr (...)), co w konsekwencji nie pozwala na
zastosowanie automatyzmu w przedmiocie jakości sprzątania pokoju świadka i
powoda na tym samym poziomie, co swoje przełożenie ma również na fakt braku
dostawy wody, a w ostateczności na nieobdarzeniu wiarygodnością wyjaśnień powoda
dotyczących nieprawidłowości zastanych po przekwaterowaniu do pokoju nr (...).
Wskazując
na powyższe wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na
rzecz każdego z powodów dodatkowo kwot po 800 złotych tytułem zadośćuczynienia
za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 7 października
2011 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów
postępowania przed Sądami obu instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Pozwana
zaskarżyła wyrok w części zasądzającej na rzecz każdego z powodów kwotę po 200
złotych wraz z odsetkami. Skarżąca zarzuciła:
-
rażące
naruszenie art. 1 la ustawy o usługach turystycznych w związku z jej art. 16a
poprzez dokonanie jego nieprawidłowej rozszerzającej wykładni umożliwiającej
skutkiem wyroku zwrot powodom kwoty za wykorzystane świadczenie, mimo jej
nieudowodnienia przy jednoczesnym rezultacie i skutku zapadłego wyroku w
postaci ich bezpodstawnego wzbogacenia kosztem pozwanej w wypadku jego
utrzymania;
-
naruszenie
art. 445 k.c. w zbiegu normatywnym z art. 11 ustawy o usługach turystycznych
poprzez redukcjonizm interpretacyjny i przyznanie zadośćuczynienia, mimo nie
zaktualizowania się przesłanek ustawowych do jego zasądzenia przepisami k.c.
opisanych, jak też wyraźnego sprecyzowania uchwałą SN w sprawie III CZP 79/10,
iż artykuł lla ustawy o usługach turystycznych jedynie „może być podstawą
odpowiedzialności organizatora turystyki za szkodę niemajątkową klienta w
postaci tzw. zmarnowanego urlopu". Oznacza to, iż zgodnie z przywołanym
orzeczeniem Sądu Najwyższego art. lla nie może być podstawą do
odpowiedzialności pozwanej za zadośćuczynienie z tytułu tzw. zmarnowanego
urlopu, którą to odpowiedzialność bez żadnej podstawy prawnej nałożył na
pozwaną Sąd na stronie siódmej uzasadnienia zaskarżonego wyroku precyzując i
nazywając zasądzoną kwotę zadośćuczynieniem, co wyraźnie wykluczył Sąd
Najwyższy w uzasadnieniu uchwały w sprawie III CZP 79/10;
-
naruszenie
art. 5 Dyrektywy Rady 90/314 poprzez jej antywspólnotową wykładnię dokonaną
contra lege i niezgodną z tezami orzeczenia w sprawie S. L. versus (...) C
168/00 jak i uchwały SN III CZP 79/10 wprost do treści tego orzeczenia się
odnoszącej w zbiegu normatywnym z art. 321 k.p.c. poprzez wydanie wyroku wbrew
żądaniu pozwu;
-
naruszenie
art. 233 k.p.c. bez wszechstronnego zebrania ani tym bardziej bez
wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w ten
sposób, że miało to wpływ na wynik sprawy w tym w szczególności poprzez
sprzeczność dokonanych ustaleń z treścią umowy, treścią opinii biegłego
wreszcie z treścią maila - informacji w tłumaczeniu przysięgłym otrzymanej
przez pozwaną od kontrahenta zagranicznego, a niekwestionowanej przez
pełnomocnika powodów, z której wynika, iż powodowie otrzymali hotel wyższej
kategorii niż zamówiona;
-
rażące
naruszenie art. 471 k.c. i zasądzenie odszkodowania w kwocie równej cenie
imprezy, mimo niewykazania przez powodów ani zaistnienia samej szkody ani jej
wysokości ani tym bardziej związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy szkodą a
działaniem lub zaniechaniem pozwanej w ten sposób, że miało to wpływ na wynik
sprawy;
-
naruszenie
art. 322 k.p.c. poprzez zasądzenie kwot według uznania Sądu mimo wyraźnego
wyłączenia uchwałą SN w sprawie III CZP 79/10 możliwości zasądzenia kwot według
uznania Sądu w tego rodzaju sprawach;
-
naruszenie
art. 321 k.p.c. wprost poprzez łączne zasądzenie kwoty odszkodowania równego
cenie imprezy i kwoty po 300 tytułem zadośćuczynienia, mimo iż powodowie żądali
zadośćuczynienia oraz odszkodowania oddzielnie, w toku postępowania nie
wykazując ani jednego ani drugiego;
-
naruszenie
art. 328 k.p.c. poprzez wydanie wyroku bez jego rzeczywistego uzasadnienia i
doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem nie zdającym testu wskazania podstawy
faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za
udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym
dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy
prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. S. bowiem uznanie, iż opinia
biegłego jest niewygodna, bo Sąd nie podziela metodyki jego pracy, jest
nielogiczne i narusza zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego, czyniąc ją
dowolną. Ustalenia biegłego są bowiem zbieżne z treścią pozostałego w sprawie
materiału dowodowego, a pominiętego przy dokonywaniu oceny przez Sąd I
instancji, w tym z zeznaniami A. F.. Oznacza to, iż Sąd I instancji uchybił
zasadom swobodnej oceny dowodów. Dokonana w tej sprawie ocena nie jest bowiem
oceną wszechstronną a jednostronną. Skoro Sąd I instancji wyciąga wnioski z
jednych dowodów, a pomija inne to zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. jest
uzasadniony.
Wskazując
na powyższe wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonym zakresie i oddalenie
powództwa w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach sądowych za obie
instancje według norm przepisanych ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z pozostawieniem
temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za pierwszą i drugą
instancję.
Sąd
Okręgowy zważył, co następuje:
Obie
apelacje są bezzasadne.
W
pierwszej kolejności omówienia wymagają zarzuty naruszenia prawa procesowego,
bowiem dopiero po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych może nastąpić ich
prawna ocena.
Niezasadny
jest zarzut pozwanej naruszenia art. 328 k.p.c. Uzasadnienie zaskarżonego
wyroku zawiera wszystkie elementy określone w treści art. 328 § 2 k.p.c. Sąd
pierwszej instancji wskazał w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia,
przedstawił ocenę dowodów ze szczegółowym omówieniem dowodów, wskazaniem
przyczyn dla których niektórym dowodom nie dał wiary oraz wyjaśnił podstawę
prawną orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zarzutu
naruszenia art. 328 k.p.c. podniesionego przez stronę pozwaną wskazuje w
istocie na to, iż pozwany nie zgadza się z oceną dowodów przedstawioną przez
Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia w szczególności z oceną opinii
biegłego. Ocena ta zostanie omówiona w części dotyczącej zarzuty naruszenia
art. 233 k.p.c.
Sąd
Rejonowy dokonał zasadniczo prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o
materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i oceniony zgodnie z zasadą swobodnej
oceny dowodów wyrażoną w treści art. 233 k.p.c. Sąd Okręgowy podziela te
ustalenia z wyjątkiem ustalenia, iż pokój nr (...) miał charakter pokoju
sweet/suit co nie zmienia jednak oceny ustalonego stanu faktycznego. Słusznie
powodowie podnoszą, iż z zeznań świadka B. P. wynika, iż pokój nr (...) miał
charakter pokoju rodzinnego (k.107 verte).
Jednak
pokoje te, zgodnie z zeznaniami świadka, są większe niż pokoje typu (...) plus
dziecko, zaś ich standard jest porównywalny z pokojami typu (...) plus dziecko.
Rzecz w tym, iż umowa łącząca K. K. (2) z pozwanym biurem podróży przewidywała
zakwaterowanie w pokoju typu (...) plus dziecko, nie zaś w pokoju o wyższym
standardzie typu sweet/suit. W pozostałym zakresie zarzuty naruszenia art. 233
k.p.c. przedstawione przez stronę pozwaną oraz przez stronę powodową Sąd
Okręgowy uznał za bezzasadne.
Zgodnie
z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego podstawa apelacji oparta na
zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznana za zasadną jedynie w
wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy też w
sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego
przekonania sędziowskiego. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1
k.p.c. skarżący musi wykazać, jakich dowodów Sąd nie ocenił, jakie fakty
pominął i jaki wpływ pominięcie faktów czy dowodów miało na treść orzeczenia
(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2002 roku, II CKN 916/00). Jeśli
tylko z materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne
z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny
dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału
dawały się wysnuć wnioski odmienne. Jedynie wówczas, gdy brak jest logiki w
wysnuwaniu wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego lub gdy wnioskowanie
sądu wykracza poza reguły logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia
życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków
przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie
podważona (por. orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 maja 2013 r.,
sygn. akt VI ACa 1466/12, LEX 1342419).
Dokonana
przez Sąd Rejonowy ocena dowodów odpowiada regułom logiki i regułom
doświadczenia życiowego. Opinia biegłego z zakresu turystyki okazała się
nieprzydatna do rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. W świetle art. 278 § 1
k.p.c. w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu stron
co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w
celu zasięgnięcia ich opinii. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego winno być
poprzedzone stwierdzeniem, że wedle obiektywnych kryteriów uwarunkowanych
przeciętnym poziomem wiedzy w społeczeństwie Sąd ma ocenić okoliczności,
których poznanie wymaga wiedzy specjalnej. Sąd pierwszej instancji dopuścił
dowód z opinii biegłego na okoliczność „sposobu wykonania umowy przez pozwaną
braku szkody i krzywdy po stronie powodów, braku obowiązku dopłat i spłat
między stronami wskutek zakwaterowania powodów w zamówionym hotelu" (postanowienie
Sądu, k. 57). Ustalenie wszystkich wymienionych w postanowieniu dowodowym
okoliczności nie wymagało wiedzy specjalnej. Sąd był władny dokonać powyższych
ustaleń samodzielnie na podstawie zgromadzonych w aktach dowodów osobowych i
dowodów z dokumentów oraz materiału zdjęciowego. Treść umowy o świadczenie
usług turystycznych wskazywała miejsce pobytu, położenie, rodzaj i kategorię
obiektu zakwaterowania, ilość i rodzaj posiłków. Wyjaśnienia powoda i zeznania
świadków precyzowały, w jakich warunkach i na jakich zasadach powodowie zostali
zakwaterowani pierwotnie w pokoju nieodpowiadającym standardom określonym w
umowie, a następnie w pokoju zastępczym, czy pokój był należycie sprzątany, czy
basen był czysty oraz czy zapewniono im wyżywienie zgodne z treścią umowy.
Ocena dotycząca tego czy powodowie ponieśli szkodę niemajątkową w związku z
niewykonaniem umowy przez pozwanego w żadnym razie nie może należeć do biegłego
z zakresu turystyki, podobnie jak ocena obowiązku świadczeń między stronami
wskutek niewykonania umowy. Do biegłego nie należy rozstrzyganie zagadnień
prawnych. Ponadto zauważyć należy sprawa niniejsza dotyczyła jedynie szkody
niemajątkowej powodów, bowiem jak wynika z zarządzenia Przewodniczącego w
sprawie sygn. akt I C 795/12 Sądu Rejonowego w Siedlcach sprawa o zapłatę z
tytułu obniżenia ceny ze imprezę turystyczną prowadzona jest odrębnie.
Sporządzona w sprawnie niniejszej opinia biegłego z zakresu turystyki
ograniczyła się do uzyskania ze stron internetowych informacji o kategorii
obiektu, w którym powodowie zostali zakwaterowani oraz przytoczenia opinii
internautów na temat tego obiektu i ustalenia na tej podstawie standardu
hotelu. Tymczasem ogólny standard tego obiektu nie był sporny. Sporne były
natomiast konkretne warunki pobytu powodów na imprezie turystycznej zaoferowane
przez pozwanego, a ustalenie tych warunków nie wymagało opinii biegłego.
Niezasadne
są zarzuty zawarte w apelacji powodów pominięcia przez Sąd pierwszej instancji
dowodów w postaci materiału zdjęciowego oraz opisu hotelu (...) zawartego w
folderze pozwanego biura podróży. Z postanowienia Sądu Rejonowego wydanego na
rozprawie w dniu 23 maja 2013 roku wynika, iż Sąd przeprowadził dowód z tych
dokumentów i zdjęć, a zatem dowodów tych nie pominął. Również w treści
uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd powołał powyższe dowody dokonując ich
oceny. Co więcej Sąd pierwszej instancji przeprowadzając dowody z przesłuchania
świadków B. P. oraz A. M. A. A. okazywał świadkom materiały zdjęciowe, foldery
załączone do akt przez powodów (por. k. 107 verte, k. 182). Wbrew twierdzeniom
powodów ustalenia Sądu pierwszej instancji uwzględniają fakty wynikające z
materiałów zdjęciowych, w szczególności Sąd ustalił, że baseny w hotelu były
brudne, widać było osady na poziomie wody dookoła basenu (por. uzasadnienie
wyroku, k. 198). Odnosząc się do zarzutu uznania za niewiarygodne wyjaśnień
powoda należy wskazać, iż wyjaśnienia stron złożone w trybie art. 212 k.p.c.
nie stanowią dowodu i nie podlegają ocenie przez Sąd orzekający (por. orzeczenie
Sądu Najwyższego z dnia 20.02.2003r., II CKN 1148/01, Lex nr 583757, wyrok Sądu
Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 lutego 2013r., IACa 990/12, Lex nr 1312024).
Natomiast dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena zeznań świadka M. O.
odpowiada regułom określonym w art. 233 §1 k.p.c.
W
świetle materiału zdjęciowego zgromadzonego w sprawie nie ulega wątpliwości, iż
zaproponowany powodom po przylocie do Egiptu pokój numer (...) w hotel u (...)
nie odpowiadał standardom określonym w umowie zawartej z pozwanym biurem
podróży. Był to pokój dwuosobowy z dostawką które okazało się łóżkiem polowym
obitym deskami i obłożonym materacem. Nie działała w nim klimatyzacja, w
łazience było zagrzybienie sufitu oraz parawanu prysznicowego, ściany w pokoju
były odrapane, na suficie były odpryski tynku. Uczestnicy imprezy wystąpili do
recepcji o zmianę pokoju na zgodny z ofertą. Następnego dnia zostali
zakwaterowani w pokoju numer (...) w tym samym hotelu. Powodowie sami stan
pokoju ocenili jako dobry. Przez dalszy pobyt w Egipcie powodowie byli
zakwaterowani w pokoju nr (...) i nie zgłaszali do niego zastrzeżeń. Ustalenia
dotyczące stanu basenów w hotelu, kwestii sprzątania pokojów, dostępności
posiłków, napojów i ich jakości oraz standardu obsługi zostały poczynione na podstawie
materiału dowodnego zaoferowanego przez strony procesu tj. przede wszystkim
zeznań świadków.
Niezasadny jest zarzut
podniesiony w apelacji pozwanego naruszenia art. 321 i 322 k.p.c. Zupełnie
chybiony jest zarzut dotyczący łącznego zasądzenia przez Sąd pierwszej
instancji odszkodowania równego cenie imprezy i zadośćuczynienia w kwotach po
300 zł. Sąd pierwszej instancji nie zasadził w sprawie niniejszej odszkodowania
równego cenie imprezy ani zadośćuczynienia w kwocie 300 zł. Sąd nie orzekł ponad
żądanie, bowiem powodowie żądali zapłaty kwot po 1.000 złotych dla każdego z
nich tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową. Sąd pierwszej instancji
uwzględnił powództwo do wysokości po 200 zł dla każdego z powodów z tytułu
szkody niemajątkowej poniesionej przez powodów w postaci „zmarnowanego
urlopu". Wniesione przez powodów roszczenie o zapłatę z tytułu obniżenia
ceny imprezy turystycznej jest rozpoznawane w innym postępowaniu.
Niezasadne
są zarzuty podniesione w obu apelacjach dotyczące naruszenia przez Sąd
pierwszej instancji art. lla ust. 1 ustawy o usługach turystycznych poprzez
jego niewłaściwe zastosowanie.
Odpowiedzialność
kontraktowa organizatora imprezy turystycznej wynika z faktu zawarcia umowy o
świadczenie usług turystycznych, a jej podstawą jest art. 1 la ustawy z dnia 29
sierpnia 1997 roku o usługach turystycznych (Dz.U. z 2004r., nr 223, poz.2268
ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organizator turystyki odpowiada za
niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług turystycznych,
chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest spowodowane wyłącznie
działaniem lub zaniechaniem klienta, działaniem lub zaniechaniem osób trzecich,
nieuczestniczących w wykonaniu usług przewidzianych w umowie jeżeli tych
działań lub zaniechań nie można było przewidzieć ani uniknąć, albo siłą wyższą.
Sąd Okręgowy w całości podziela pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z
dnia 19 listopada 2010 roku sygn. III CZP 79/10 (OSNC 2011/4/41), zgodnie z
którym art. Ha ust. 1 ustawy o usługach turystycznych jest podstawą
odpowiedzialności zarówno za szkodę majątkową jak i za szkodę niemajątkową w
postaci utraty przyjemności z wypoczynku, „zmarnowanego urlopu". Pogląd o
szerokim ujmowaniu pojęcia szkody wynikającego z art. 5 ust. 1 i 2 implementowanej
przepisem art. 1 la cytowanej ustawy przez prawo krajowe dyrektywy nr
90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 roku w sprawie zorganizowanych podróży,
wakacji i wycieczek znajduje odzwierciedlenie w orzeczeniu Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 12 marca 2002 roku S. L. v.TUI
Deutschland GmbH, nr C-168/00. Skoro Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że art. 5
dyrektywy 90/314 powinien być wykładany w sposób obejmujący pojęciem szkody
także uszczerbek niemajątkowy w postaci zmarnowanego urlopu, to art. 11 a
ustawy o usługach turystycznych przenoszący art. 5 dyrektywy do polskiego
porządku prawnego musi być wykładany w ten sam sposób. Dlatego też przyznanie
zadośćuczynienia za szkodę wyrządzoną niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem
umowy o świadczenie usług turystycznych znajduje umocowanie prawne w art. 1 la
ust. 1 ustawy o usługach turystycznych.
Na
podstawie tego przepisu odpowiedzialność organizatora turystyki obejmuje
zarówno szkody majątkowe oraz niemajątkowe. W niniejszej sprawie powodowie dochodzili
naprawienia jedynie szkody niemajątkowej, bowiem odrębnie od sprawy niniejszej
przed Sądem Rejonowym w Siedlcach toczyła się sprawa I C 795/12 o zapłatę z
tytułu obniżenia ceny za usługę turystyczną.
W
sprawie niniejszej w czasie realizowania umowy o świadczenie usług
turystycznych na skutek nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwane
biuro podróży doszło do sytuacji powodującej „zmarnowanie urlopu" klientów
wyrażającej się w utracie przez nich przyjemności z urlopu. Już pierwszego dnia
po przybyciu na miejsce imprezy turystycznej, tj. do Egiptu, okazało się, że
organizator nie zapewnił turystom zakwaterowania w pokoju odpowiadającym
warunkom przewidzianym umową. Zaoferowany pokój, w którym turyści spędzili
pierwszą noc był wyposażony w dostawkę dla dziecka wykonaną z łóżka polowego
obitego deskami. Łazienka w tym pokoju była zagrzybiona, nie działała
klimatyzacja, ściany były odrapane. Uczestnicy imprezy turystycznej nie
korzystali z łazienki znajdującej się w pokoju z uwagi na jej stan. Spali w
jednym łóżku ze swoim synem ze względu na niską jakość dostawki dla dziecka.
Turyści otrzymali pokój odpowiadający standardom określonym w umowie dopiero
następnego dnia. Zatem dyskomfort doznany przez powodów na skutek pobytu w
pokoju nr (...) oraz czas oczekiwania na zmianę pokoju należy zakwalifikować
jako „zmarnowany urlop". Jednakże za różnicę w standardzie pokoju
zaoferowanego w stosunku do pokoju przewidzianego umową pozwany odpowiada na
podstawie art. 16 a ust. 1 cytowanej ustawy ewentualnie na podstawie art. 11 a
w zakresie w jaki przepis ten dotyczy szkody majątkowej. Podczas pobytu w
hotelu (...) turyści spotkali się z kolejnymi niedogodnościami. W pokoju
zajmowanym przez powodów dostarczono ręczniki jedynie dla dwóch osób. Ściany
basenu hotelowego były brudne. Powodowie podczas posiłków zmuszeni byli do
poszukiwania sztućców oraz kubków, musieli stać w kolejkach po napoje, które
były wydawane po jednym na osobę. W związku z tymi okolicznościami powodowie
również odczuwali dyskomfort, jednak podobnie jak za różnicę w standardzie
zaoferowanego pokoju, tak za różnicę w faktycznym standardzie hotelu
organizator turystyki odpowiada na podstawie art. 16 a ust. 1 cytowanej ustawy
ewentualnie na podstawie art. 11 a w zakresie szkody majątkowej. Sąd pierwszej
instancji wydając zaskarżone rozstrzygniecie uwzględnił zakres i rodzaj szkody
niemajątkowej poniesionej przez powodów, natężenie odczuwanego przez nich
dyskomfortu, braku przyjemności z urlopu. W ocenie Sądu Okręgowego, zasądzone
przez Sąd Rejonowy odszkodowanie za szkodę niemajątkową (zadośćuczynienie) jest
stosowne do doznanej przez każdego z powodów szkody niemajątkowej.
Chybiony jest zarzut zawarty w
apelacji strony pozwanej naruszenia art. 471 k.c. przez zasądzenie
odszkodowania w kwocie równej cenie imprezy turystycznej. Cena imprezy
turystycznej wynosiła łącznie 6417 zł, w tym po 2559 zł od osoby dorosłej i
1299 zł od dziecka. Tymczasem Sąd Rejonowy zaskarżonym wyrokiem zasądził na
rzecz powodów kwoty po 200 zł.
Niezasadny
jest zarzut zawarty w apelacji powodów naruszenia art. 471 k.c. w zw. z art. 6
k.c. Wbrew twierdzeniom skarżących Sąd pierwszej instancji działając na
podstawie art. 11 a ust. 1 ustawy o usługach turystycznych ustalił w sprawie
niniejszej odpowiedzialność pozwanego za szkodę niemajątkową wynikającą z
nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwane biuro turystyczne. Przepis
art. 11 a ust. 1 cytowanej ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do art.
471 k.c. i stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności umownej zakorzenioną
w regulacji prawa unijnego (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia
19 listopada 2010 roku sygn. III CZP 79/10 , OSNC 2011/4/41). Sąd pierwszej
instancji nie stwierdził, aby w sprawie niniejszej zaszły jakiekolwiek
okoliczności zwalniające pozwane biuro podróży z odpowiedzialności za szkodę
doznaną przez powodów. Zatem niezrozumiałe jest twierdzenie powoda, iż „Sąd
dokonał próby odwrócenia obowiązków spoczywających na pozwanym".
Uzasadnienie zarzutu postawionego w apelacji powodów wskazuje na to, iż
skarżący w istocie nie zgadzają się z oceną dowodów dokonaną przez Sąd
pierwszej instancji, która skutkowała uznaniem niektórych przytoczonych przez
powodów faktów za nieudowodnione. Ocena ta została omówiona przy zarzutach
dotyczących naruszenia prawa procesowego.
Z
tych względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił obie
apelacje.,
0 komentarze:
Prześlij komentarz